گنج پنهان در گلستان؛ طلای سبزی که فقر روستایی را ریشهکن میکند
تنوع اقلیمی گلستان و برخورداری همزمان این استان شمالی از کوهستان، جنگل، دشت و بیابان که امکان رویش ۲۰۰ گونه گیاه دارویی ارزشمند را فراهم کرده گنج پنهانی است که با برنامهریزی درست میتوان از این ظرفیت برای ایجاد درآمد و اشتغال پایدار برای اهالی بویژه ساکنان روستایی آن استفاده کرد.
به گزارش پایگاه خبری امیدرسان، متوسط سرانه درآمدی اهالی گلستان نصف سرانه درآمد کشور است و این سرانه پایین، ساکنان استان را در ردیف مناطق کم برخودار کشور قرار داده اما میتوان با بهرهمندی از مواهب طبیعی و خدادادی از جمله ۸۰۰ گیاه خودرو که حدود ۲۰۰ گونه آن دارای خواص دارویی، معطر و اقتصادی هستند، تحولی شگرف در درآمد و اشتغال مردمان پدید آورد و پایهای محکم برای توسعه اقتصاد سبز و کشاورزی پایدار ساخت.
گیاهان دارویی گلستان از گونههای خودرویی مانند گل گاوزبان، آویشن، شیرینبیان و خار مریم تا گونههای زراعی رو به رشدی مانند زعفران، زیره، سیاهدانه و اسطوخدوس هستند که ویژگی بارز این گیاهان، نیاز آبی کمتر نسبت به محصولات کشاورزی سنتی و در مقابل ارزش اقتصادی بالاست.
به اعتقاد کارشناسان اهتمام بیشتر به توسعه کشت گیاهان دارویی در گلستان باتوجه به ویژگی کم آب بر بودن و ارزش اقتصادی بالا، فرصتی استثنایی برای اشتغالزایی و افزایش درآمد اهالی این استان بویژه جوامع روستایی و کمتر توسعهیافته آن از یک سو و مقابله با کم آبی و ضرورت تغییر الگوی کشت فراهم کرده است.
به گفته معاون مدیریت باغبانی سازمان جهادکشاورزی گلستان، شرایط اقلیمی متنوع این استان و برخورداری همزمان از کوهستان، جنگل، جلگه، دشت، زمینهای کم بازده و نیمه بیابانی و اراضی شیبدار، امکان کشت انواع محصولات باغبانی از جمله گیاهان دارویی را مهیا کرده است.
سعید عمادزاده افزود: سطح زیرکشت انواع گیاهان دارویی در گلستان سه هزار و ۵۲۵ هکتار است که از این میزان سطح زیرکشت سالانه سه هزار و ۹۱۰ تن محصول برداشت میشود.
وی اضافه کرد: مهمترین گونهای دارویی گلستان به ترتیب زعفران با سطح هزار و ۵۸۳ هکتار و با میانگین تولید پنج کیلوگرم زعفران خشک در هر هکتار، زیره سبز با هزار و ۱۰۰ هکتار و با تولید ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار، سیاهدانه با سطح کشت ۵۵۰ هکتار و تولید هزار و ۲۰۰ کیلوگرم در هکتار و گل محمدی با سطح ۷۵ هکتار و تولید ۲ هزار کیلوگرم گل تر در هکتار است.
عمادزاده به اشتغال بالای گیاهان دارویی و درآمد و صرفه اقتصادی خوب آن از جمله زعفران اشاره کرد و گفت: در فصل برداشت این محصول در هر هکتار ۱۰۰ کارگر روزانه مشغول به کار میشوند و ارزش اقتصادی آن هم متناسب با قیمت آن بسیار بالاست.
گلستان ظرفیت توسعه گیاهان دارویی را دارد
معاون مدیریت باغبانی جهادکشاورزی گلستان باتاکید بر ضرورت توسعه کشت گیاهان دارویی، خاطرنشان کرد: باتوجه به برنامههای آموزشی متعدد مرتبط با گیاهان دارویی برای کشاورزان و اهالی مناطق روستایی، برای توسعه کشت زعفران تا پنج هزار هکتار (سه برابر سطح زیرکشت فعلی) طی ۲ ساله آینده برنامهریزی شده است.
عمادزاده به ظرفیت اراضی شیبدار گلستان هم اشاره کرد و افزود: از مجموع ۱۱۰ هزار هکتار اراضی شیبدار استان تنها ۳۵ درصد به کشت درختان مثمر و غیرمثمر اختصاص یافته که بخش اندکی از بقیه این ظرفیت میتواند به کشت گیاهان دارویی اختصاص یابد.
وی اضافه کرد: کشت گیاهان دارویی چند ساله مانند اسطوخدوس، رزماری، مریم گلی، زعفران و گل محمدی در زمینهای شیبدار علاوه بر حفظ منابع خاک و آب، تثبیت اشتغال و درآمد بالایی را نصیب کشاورزان میکند.
عمادزاده ادامه داد: راهبرد وزارت جهادکشاورزی و نیز این سازمان هم توسعه کشت گیاهان دارویی و درختان مثمر در اراضی شیبدار گلستان است که باتوجه به اشتغال زایی و صرفه اقتصادی بالا، این گونهها قابلیت گسترش دارند.
وی با اشاره به فعالیت سه کارخانه فرآوری (کشت و صنعت ) و ۱۰ کارگاه تولیدی اسانس و عصارگیری در گلستان گفت: برای فرآوری بیشتر و جلوگیری از خام فروشی گیاهان دارویی، حداقل به سه کارخانه جدید نیاز است که جهادکشاورزی از سرمایهگذاری در این بخش استقبال میکند.
وی افزود: ارزش تولیدات گیاهان دارویی گلستان باتوجه به سطح و مقدار تولید سه هزار و ۹۱۰ تن، افزون بر ۱۶ هزار میلیارد ریال است که این رقم درصورت توسعه کشت گیاهان دارویی تا چند برابر بیشتر خواهد شد.
عماد زاده از صادرات هزار و ۲۳۱ کیلوگرم محصول گل پنیرک و گلرنگ به ارمنستان در سال گذشته از گمرک آذربایجان غربی خبر داد و اضافه کرد: سازمان جهاد کشاورزی مقدمات صادرات گیاهان دارویی از طریق پایانه مرزی اینجه برون را فراهم خواهد کرد.
اراضی شیبدار گلستان مناسب برای کشت گیاهان دارویی
درهمین پیوند معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان هم چندی پیش در بازدید از دهکده گیاهان دارویی روستای «بش اویلی» از توابع بخش «لوه» شهرستان گالیکش گفت: این استان شمالی ظرفیت بالای برای کشت گیاهان دارویی دارد که اراضی شیبدار آن بخشی از این پتانسل هستند.
عبدالعلی کیان مهر افزود: گلستان افزون بر ۱۱۰ هزار هکتار اراضی شیبدار دارد که بخش زیادی از آن مستعد کشت گیاهان دارویی هستند و این یک فرصت طلایی برای ایجاد درآمد و اشتغال برای مردم آن خواهد بود.
وی اضافه کرد: اراضی شیبدار گلستان نیازمند تغییر الگوی کشت است و قطعا تحقق این موضوع با کاشت گیاهان دارویی کمک زیادی به ایجاد درآمد و پایداری اقتصادی کشاورزان این استان خواهد بود.
کیان مهر ادامه داد: توسعه کشت گیاهان دارویی همچنین به تثبیت خاک و پیشگیری از سیلاب در گلستان هم کمک میکند که باید مورد توجه متولیان بویژه جهادکشاورزی قرار گیرد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار گلستان همچنین با تاکید برضرورت شکل گیری صنایع پایین دست ویژه فراوری گیاهان دارویی در استان، ادامه داد: ایجاد واحدهای فرآوری از جمله صنایع اسانسگیری، عصارهگیری و بستهبندی میتواند ارزش افزوده قابل توجهی برای کشاورزان ایجاد کرده و زنجیره تولید گیاهان دارویی را در گلستان تکمیل کند.
وی توجه به فعالیتهای ترویجی را هم در توسعه و رونق کشت گیاهان داروی در گلستان مهم دانست و افزود: مزایای کشت گیاهان دارویی باید با زبان ساده و کاربردی به کشاورزان منتقل شود تا شاهد گسترش این الگو در سطح استان باشیم.
گذار از روشهای سنتی به سمت کشت اصولی، فرآوری صنعتی و مدیریت علمی بهرهبرداری، کلید اصلی تبدیل این گنجینه سبز (گیاهان دارویی) به یک صنعت پررونق است.
ترکیب تنوع گیاهی، طبیعت بکر و دانش بومی، زمینهساز توسعه اکوتوریسم، گردشگری سلامت و تورهای آموزشی – گیاهشناسی در گلستان به همراه فرآوری و تولید محصولات ثانویه میتواند ارزش افزوده محصولات گیاهان دارویی را چند برابر کرده و سود اصلی را نصیب تولیدکننده کند.
منبع: ایرنا
