بازارچههای روستایی و عشایری؛ محور نوین توسعه اشتغال
ایجاد بازارچههای محلی در روستاها و مناطق عشایری، یکی از راهکارهای موثر و کارشناسی برای بازگرداندن این زیستبومها به ماهیت واقعی توسعه و تولید است؛ راهبردی که با تکیه بر ظرفیتهای بومی، مشاغل کوچک و نقشآفرینی جامعه روستایی، میتوان موتور پایدار اشتغال و رونق اقتصادی را در مناطق کمبرخوردار به حرکت درآورد.
به گزارش پایگاه خبری امیدرسان، روستاها در ذات خود کانون تولید و کارآفرینی هستند محیطهایی زنده که میتوان با شناخت ظرفیتهای محلی و توجه به قابلیتهای فراتر از کشاورزی، به توسعه همهجانبه آنها کمک کرد، امروز یکی از موثرترین راهها برای تحقق این هدف، ایجاد طرحهای اقتصادی کوچک و زودبازده در قالب بازارچههای محلی است؛ فضاهایی که نه تنها تولید را رونق میبخشد بلکه چرخه درآمد و رفاه را در زندگی روستاییان و عشایر به گردش درمیآورد.
بازارچههای روستایی و عشایری میتوانند زمینهای برای اتصال مستقیم تولیدکنندگان به مصرفکنندگان باشند؛ محوری که سود واقعی فروش را به دست روستاییان میرساند و از دام واسطهگری و دلالی میکاهد، این سازوکار ساده، اما پایدار، موجب رشد مشاغل خرد و خانگی، افزایش درآمد خانوارها و تقویت بنیانهای اقتصاد محلی میشود؛ مسیری که اشتغال و خوداتکایی را جایگزین وابستگی میکند.
کارکرد اجتماعی بازارچهها نیز چشمگیر است، این مراکز محلی مانند نقطه پیوند و تعامل اهالی روستا عمل میکنند، همبستگی اجتماعی را افزایش میدهد و احساس تعلق و مشارکت را در میان مردم تقویت مینمایند.
علاوه بر این، زنان روستایی و عشایری که نقش پررنگی در تولید و عرضه دارند، در بازارچهها فرصت بروز، کسب درآمد و حضور اجتماعی فعال پیدا میکنند؛ عاملی که به توانمندسازی فرهنگی و اقتصادی آنان منجر میشود.
از منظر فرهنگی، بازارچهها بازتابی زنده از میراث بومی هر منطقه هستند جایی برای عرضه صنایعدستی، خوراکهای سنتی و آداب محلی که فرهنگ روستا را زنده نگه میدارد و زمینه جذب گردشگران را فراهم میسازد. این فضاها میتوانند نقشآفرینی مهمی در معرفی فرهنگهای اصیل ایرانی داشته باشند و پیوندی میان تولید اقتصادی و حفظ هویت فرهنگی ایجاد کنند.
درهمین چارچوب کارشناس مدیریت توسعه روستایی با تاکید بر نقش کلیدی بازارچههای محلی در پویایی اقتصاد و چرخه تولید تاکید کرد: اگر این مراکز بر پایه مطالعات و شناخت دقیق ظرفیتهای بومی هر منطقه شکل گیرد، میتواند به عنوان هستههای فعال توسعه، به اشتغال پایدار و جلوگیری از مهاجرت روستاییان کمک کنند.
رییس اداره امور عشایر بروجرد گفت: بازارچههای بومی و محلی میتواند به عنوان یکی از کارآمدترین ابزارهای اقتصادی در رونق معیشت خانوارهای روستایی و عشایری عمل کند این بازارچهها بستری برای عرضه محصولات کشاورزی، دامی و صنایعدستی هستند که به صورت مستقیم به افزایش درآمد خانوارها و کاهش واسطهگری میان تولیدکننده و مصرفکننده منجر میشوند.
به گفته وی، توسعه کسبوکارهای خرد و خانگی در این بازارچهها نه تنها به اشتغالزایی محلی کمک میکند بلکه زمینه کارآفرینی در روستاها را نیز فراهم میسازد.
رئیس اداره امور عشایر بروجرد بیان کرد: از جنبه اجتماعی، بازارچهها نقش مهمی در تقویت روابط میان اهالی، تبادلات فرهنگی و افزایش حس همبستگی دارند.
مصطفی نژاد اضافه کرد: مشارکت زنان در فرآیند تولید و عرضه محصولات از طریق این بازارچهها، باعث ارتقای جایگاه اجتماعی و اقتصادی آنان شده و به توانمندسازی زنان روستایی و عشایری در مسیر توسعه پایدار کمک میکند.
رییس اداره امور عشایر بروجرد یادآور شد: با هدف ارتقای تولید، ایجاد اشتغال پایدار و رونق اقتصادی در جامعه عشایری شهرستان ۲ بازارچه دائمی عشایری در منطقه آبسرده و مرکز شهرستان راهاندازی شده است.
مصطفی نژاد گفت: این اقدام به منظور خروج عشایر از وضعیت تکمحصولی و فراهمکردن زمینه فروش مستقیم تولیدات آنان انجام شده تا محصولات تولیدی از حالت خودمصرفی خارج و به منبعی برای درآمد پایدار تبدیل شود.
وی افزود: عشایر بروجرد از قشرهای مولد و تولیدکننده هستند و راهاندازی بازارچههای دائمی میتواند نقش موثری در بهبود معیشت و تثبیت اقتصاد این قشر ایفا کند.
رییس اداره امور عشایر بروجرد اظهار کرد: در بعد فرهنگی، بازارچههای روستایی و عشایری حافظ میراث بومی و فرهنگی مناطق هستند و عرضه محصولات سنتی، غذاهای محلی و صنایعدستی در این فضاها موجب حفظ ارزشهای فرهنگی و معرفی آداب و رسوم محلی به گردشگران میشود.
مصطفی نژاد با اشاره به اینکه پیوند اقتصاد محلی با فرهنگ بومی، یکی از ارکان اساسی در توسعه پایدار جوامع روستایی است، اضافه کرد: در بعد زیستمحیطی و برنامهریزی توسعه وجود بازارچههای محلی به ایجاد زیرساختهای پایدار، کاهش مصرف سوخت و حملونقل و ترویج سبک زندگی سالم کمک میکند.
وی ادامه داد: این بازارچهها با فروش محصولات ارگانیک و تازه در کنار حفظ محیطزیست سلامت جامعه نیز را ارتقا میدهند، از این رو حمایت دولت و نهادهای توسعهای از بازارچههای روستایی و عشایری، اقدامی راهبردی برای تحقق عدالت تولیدی و پایداری اقتصادی مناطق محروم به شمار میرود.
این کارشناس حوزه کشاورزی و عشایری یادآور شد: از دید زیستمحیطی و مدیریتی، بازارچهها با کاهش نیاز به حملونقل طولانی، کاهش آلودگی و ترویج فروش محصولات سالم و ارگانیک، نقش موثری در حفظ محیطزیست دارند.
مصطفی نژاد گفت: بهبود زیرساختهای اساسی مانند راه، آب، برق و امکانات رفاهی است که خود زمینهساز توسعه پایدار منطقه میشود و توانمندسازی جوامع محلی برای مشارکت در تصمیمگیریهای توسعهای از طریق چنین فضاهایی، به افزایش اعتماد و مسوولیتپذیری اجتماعی منجر خواهد شد.
وی اظهار کرد: توسعه روستایی در استان لرستان با چالشهایی از جمله کمبود زیرساختها، محدودیت اشتغال، فرسایش خاک، ضعف آموزش و مهاجرت جوانان روبرو است.
وی با اشاره به ظرفیتهای طبیعی، فرهنگی و انسانی لرستان افزود: رفع این مشکلات نیازمند برنامهریزی جامع و توجه ویژه به اقتصاد چند بخشی است.
رییس اداره امور عشایر بروجرد اضافه کرد: سرمایهگذاری در زیرساختها، ایجاد صنایع تبدیلی، آموزش مهارتهای فنی، تشکیل تعاونیهای محلی و توسعه گردشگری روستایی از مهمترین راهکارهایی است که میتواند درآمد پایدار را برای روستاییان و عشایر استان به همراه داشته باشد.
مصطفی نژاد با تاکید بر اینکه یکی از محورهای اساسی در افزایش درآمد روستاییان، ایجاد و توسعه بازارچههای محلی در مناطق روستایی و عشایری لرستان است، ادامه داد: استفاده از فناوریهای نوین، برندسازی محصولات بومی از قبیل گیاهان دارویی، صنایع دستی، محصولات لبنی و امکان فروش آنلاین آنها میتواند زمینه افزایش تولید و رونق اقتصادی را فراهم کند.
وی یادآور شد: حمایت دولت و نهادهای مرتبط از این بخش، ضرورتی راهبردی برای کاهش مهاجرت، حفظ جمعیت روستایی و بازگشت روستاها به جایگاه واقعی خود در تولید و اشتغال است.
منبع: ایرنا
