گامی نو برای تحقق عدالت سلامت؛ پزشک خانواده در خدابنده
اجرای طرح پزشک خانواده در شهرستان خدابنده با هدف ارتقای دسترسی مردم به خدمات اولیه درمانی، کاهش مراجعات غیرضروری و ساماندهی نظام ارجاع با استقبال و نتایج مثبت اولیه همراه شده است که به گفته مسئولان حوزه سلامت میتواند الگویی موفق برای تقویت عدالت سلامت و افزایش رضایتمندی شهروندان باشد.
به گزارش پایگاه خبری امیدرسان، در دنیای پرشتاب امروز، حفظ و ارتقای سلامت فردی و اجتماعی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است و در این میان، مفهوم «پزشک خانواده» به عنوان یکی از ارکان کلیدی نظامهای سلامت مدرن، نقشی حیاتی در تأمین نیازهای درمانی و پیشگیری از بیماری های آحاد جامعه ایفا میکند.
طرح پزشک خانواده، فراتر از یک ارائهدهنده خدمات درمانی صرف به مثابه یک مشاور امین و همراه همیشگی در چرخه سلامت هر فرد و خانواده عمل میکند.
این طرح، رویکردی اساسی در نظام سلامت دارد که با هدف ارتقای سلامت فردی و اجتماعی، اجرای عادلانه خدمات و کاهش هزینههای درمانی اجرایی شده است.
این طرح که در مناطق روستایی و شهرهای کوچک موفقیتهای چشمگیری داشته و فاز آزمایشی آن در شهرهای مختلفی از جمله خدابنده استان زنجان در حال پیگیری است، مزایای کلیدی زیر را به همراه دارد که سلامت پیشگیرانه، تمرکز بر پیشگیری از بیماریها و تشخیص زودهنگام از جمله آنهاست که خود منجر به کاهش بار بیماریها و هزینههای درمانی در بلندمدت میشود.
همچنین مراقبت جامع و پیوسته، کاهش هزینههای درمانی، دسترسی عادلانه، مدیریت منابع و افزایش رضایتمندی از دیگر مزایای مهم و اصلی این طرح است.
هم اکنون شهر خدابنده در استان زنجان یکی از پنج شهری است که طرح پزشک خانواده در آن به صورت آزمایشی (پایلوت) در حال اجراست و تیمهای بهداشتی و درمانی در حال پیادهسازی آن هستند و به گفته مسوولان نیز تا کنون نتایج خوبی را به دنبال داشته است.
کاهش ۳۰ درصد مراجعات مردم با اجرای برنامه پزشک خانواده در خدابنده
رئیس دانشگاه علوم پزشکی زنجان با اشاره به اجرای موفق برنامه پزشکی خانواده در استان، گفت: این برنامه توانسته است حدود ۳۰ درصد از حجم مراجعات غیرضروری و هزینههای درمانی را در شهرستان خدابنده کاهش دهد.
سعید سرداری افزود: این دستاورد بزرگ بهویژه در شرایط اقتصادی کنونی، نقشی کلیدی در بهینهسازی منابع نظام سلامت دارد.
وی با تأکید بر حساسیت و اهمیت ویژه برنامه پزشکی خانواده در شرایط کنونی، گفت: در برنامه هفتم توسعه نیز به صراحت بر توسعه و تثبیت برنامه پزشکی خانواده تأکید شده و این امر نشاندهنده جایگاه راهبردی این برنامه در سیاستهای کلی سلامت کشور است.
تصمیم دولت چهاردهم برای اجرای کامل پزشک خانواده
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان زنجان با بیان اینکه خدابنده از شهرستانهای پیشگام در اجرای پزشک خانواده است، گفت: این طرح که از سال گذشته در این شهرستان آغاز شده است هم اکنون پیشرفتهای خوبی دارد.
محمدحسن رستمخانی افزود: اجرای طرح پزشک خانواده به صورت قانونی ابلاغ شده است و پیشتر باید اجرا می شد اما متاسفانه در دولت های قبل به خوبی اجرا نشد.
وی با بیان اینکه با روی کار آمدن دولت چهاردهم، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به اجرای این قانون در کشور مصمم شد، گفت: اجرای این طرح دسترسی مردم به خدمات درمانی را فراهم می کند و خدمات درمانی با تعرفه بسیار پایین به مردم ارائه می شود.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی استان زنجان ادامه داد:در حال حاضر پنج استان با توجه به امکانات خود در اجرای طرح پزشک خانواده پیشرو هستند.
وی با اشاره به مزیت های اجرای طرح پزشک خانواده گفت: در این طرح مردم و بیماران می توانند برای دریافت خدمات مورد نیاز به درمانگاهای دولتی شهرها و روستاها مراجعه کنند.
رستمخانی با بیان اینکه پزشک خانواده در شهرستان خدابنده استان در حال اجراست، افزود: بیماران می توانند از طریق نظام ارجاع به بیمارستان های تخصصی و فوق تخصصی شهرستان خدابنده و مرکز استان ارجاع داده شوند.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان زنجان با اشاره به یکی از مزیت های مهم این طرح، ادامه داد: با اجرای نظام ارجاع و دریافت خدمات از مراکز دولتی، بیمار فقط ۱۵ درصد هزینه ویزیت سرپایی و ۸۵ درصد را بیمه پرداخت می کند و این موضوع به لحاظ مالی برای بیماران رضایتبخش است.
ارتقای شاخص های سلامت جامعه هدف نهایی پزشک خانواده
رئیس مرکز بهداشت شهرستان زنجان نیز با بیان اینکه اگرچه برنامه پزشک خانواده در روستاها و شهرهای کوچک سابقه طولانی دارد، افزود: نارضایتیهای احتمالی ناشی از دو عامل است که شامل ضعف در فرهنگسازی و ناآگاهی مردم از اهداف، ظرفیتها و فرآیندهای قانونی این برنامه است همچنین مطالبات غیرمنطقی مانند تمایل مراجعین به دریافت خدمات تخصصی غیرضروری مثل ویزیت فوقتخصص در بیماریهای ساده مانند سرماخوردگی منجر به اتلاف منابع و نارضایتی میشود.
مهشید حاجی خانی به ضرورت فرهنگسازی در اجرای این طرح اشاره کرد و گفت: فرهنگسازی در این طرح باید بهگونهای باشد که مردم نهتنها سود مستقیم این طرح (سلامت خود) را درک کنند، بلکه از عواقب قانونی و هزینههای ناشی از رعایت نکردن آن نیز آگاه شوند.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان زنجان با تأکید بر اینکه هدف نهایی، ارتقای شاخصهای سلامت جامعه است، گفت: مزایای نظام ارجاع در سه سطح تداوم مراقبت،مدیریت منابع و کاهش زمان انتظار دستهبندی می شود.
وی گفت: تداوم مراقبت، ایجاد رابطه پایدار بین پزشک و بیمار، دسترسی به تاریخچه پزشکی دقیق و جلوگیری از خطاهای دارویی و تشخیصهای موازی را به دنبال دارد و مدیریت منابع موجب جلوگیری از هدررفت بودجههای کلان درمان در سطوح تخصصی برای بیماریهای ساده و هدایت منابع به سمت موارد ضروری می شود.
حاجی خانی اضافه کرد: کاهش زمان انتظار نیز موجب تسهیل فرآیند نوبتدهی و کاهش صفهای طولانی در مطبها و کلینیکها از طریق هماهنگی با رابطین نظام ارجاع در بیمارستانها خواهد شد.
وی خاطر نشان کرد: با ابلاغ دستورالعملهای این طرح به زودی «پزشکی خانواده و نظام ارجاع» در شهرهای بزرگ زنجان نیز اجرایی خواهد شد که از هم اکنون آمادگی برای اجرای آن صورت گرفته است.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان زنجان یادآور شد: این فرآیند، یک ضرورت اجتنابناپذیر برای نظام سلامت کشور است که باید با بسترسازی مناسب و همکاری بینبخشی پیادهسازی شود.
برآیند:
اجرای موفقیتآمیز طرح پزشک خانواده در مناطق روستایی و شهرهای کوچک و آغاز فاز آزمایشی آن در شهرهایی مانند خدابنده در استان زنجان، نشاندهنده عزم نظام سلامت برای گسترش این مزایا به تمامی نقاط کشور است.
تاکید اخیر رییس جمهور بر لزوم اجرای بدون وقفه و با اولویت سلامت مردم، امید به تحقق کامل این مزایا را افزایش داده است.
در مجموع طرح پزشک خانواده، تنها یک پزشک نیست، بلکه سنگ بنای یک نظام سلامت کارآمد، عادلانه و پایدار است و با سرمایهگذاری برای این طرح و رفع موانع اجرایی آن میتوان گامهای مؤثری را در جهت ارتقای سلامت عمومی، کاهش هزینهها و تضمین آیندهای سالمتر برای جامعه برداشت.
منبع: ایرنا
