اقتصاد پویا با تولید میگو؛ افق روشن سیستان و بلوچستان
تولید میگو در سواحل مکران سیستان و بلوچستان در سالهای اخیر با رشد قابل توجهی همراه بوده و این استان را در مسیر تبدیل شدن به یکی از قطبهای اصلی تکثیر و پرورش میگو در کشور قرار داده است؛ این رشد میتواند نقش مهمی در امنیت غذایی، اشتغال ساحلی و ارزآوری ایفا کند.
به گزارش پایگاه خبری امیدرسان، میگو یکی از مهمترین محصولات آبزی در جهان است که بهدلیل ارزش غذایی بالا، قابلیت فرآوری متنوع و بازارپسندی گسترده، جایگاه ویژهای در سبد غذایی خانوارها و تجارت بینالمللی دارد.
در بعد اقتصادی، صنعت میگو از سودآورترین شاخههای آبزیپروری بهشمار میآید؛ دوره پرورش بهنسبت کوتاه، امکان تولید متراکم در واحد سطح و بازگشت سرمایه مناسب، این فعالیت را به گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری تبدیل کرده است.
از طرفی علاوه بر تولید مستقیم، زنجیرهای از فعالیتهای جانبی شامل تکثیر، خوراک، بستهبندی، حمل و نقل، سردخانه و صادرات نیز در صنعت میگو شکل میگیرد و پیشرفتهای علمی و فناوری در زمینه تولید مولد عاری از بیماری، بهبود کیفیت بچهمیگو و توسعه فرمولهای نوین خوراک، نقش مهمی در افزایش بهرهوری و کاهش تلفات در این صنعت ایفا کرده است.
از منظر زیستمحیطی نیز پرورش میگو در صورت رعایت اصول فنی و استفاده از سامانههای نوین مدیریت آب میتواند بهصورت پایدار انجام شود؛ کنترل پساب، بهینهسازی مصرف آب و استفاده از فناوریهای هوادهی و پایش دیجیتال به کاهش اثر محیطی و افزایش بهرهوری آن کمک میکند.
به گفته کارشناسان، میگوی تولیدی در سواحل مکران بهدلیل استقرار مزارع در پهنههای کمبرخوردار از آلودگی صنعتی از کیفیت محیطی مطلوبی برخوردار است؛ آبهای این منطقه بهدلیل فاصله از مراکز بزرگ صنعتی، شرایط مناسبی برای پرورش فراهم کرده و موجب افزایش ضریب بقا و ارتقای کیفیت محصول نهایی شده است.
این مزیت زیستمحیطی سبب شده میگوی سواحل مکران از منظر سلامت و استانداردهای کیفی، قابلیت رقابت در بازارهای داخلی و خارجی را داشته باشد؛ در شرایطی که منشأ تولید و شاخصهای محیطی در تجارت جهانی اهمیت فزایندهای یافته است تولید در آبهای پاک یک امتیاز راهبردی بهشمار میآید.
در واقع میگو بهعنوان محصولی راهبردی در حوزه آبزیپروری، دارای ابعاد تغذیهای، اقتصادی، فناورانه و زیستمحیطی گسترده است و میگوی تولیدی در سواحل مکران با تکیه بر مزیتهای طبیعی منطقه، میتواند نقش مهمی در توسعه اقتصاد دریامحور، اشتغال ساحلی و افزایش سهم کشور در بازارهای جهانی ایفا کند.
افزایش ۹۴ درصدی تولید میگو در سیستان و بلوچستان
به گفته مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان، میزان تولید میگوی پرورشی استان در سال زراعی جاری به پنج هزار و ۸۴۳ تن رسیده که این رقم نسبت به سال ۱۴۰۳ با تولید سه هزار تن، حدود ۹۴ درصد و نسبت به سال ۱۴۰۲ با تولید ۲ هزار و ۷۰۷ تن، حدود ۱۱۸ درصد رشد داشته است.
علی فاتحی جهانتیغ میزان تولید بچهمیگو در سال جاری در این استان را ۴۳۳ میلیون قطعه اعلام و اضافه کرد: این شاخص در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۹۷ میلیون قطعه و در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۷۶ میلیون قطعه تولید شد و امسال به ترتیب رشد ۱۱۵ و ۱۴۰ درصدی را نسبت به ۲ سال گذشته داشتیم.
وی تأکید کرد: این جهش تولید فقط ناشی از افزایش سطح زیرکشت نیست بلکه حاصل مدیریت دقیق مزارع، پایش مستمر و رعایت استانداردهای بهداشتی و فنی است.
وی یکی از مهمترین عوامل موفقیت در تولید میگو را استقرار مزارع در سواحل پاک و کمآلودگی صنعتی مکران عنوان کرد و افزود: کیفیت آب در این مناطق باعث افزایش ضریب بقا، رشد بهتر میگو و کاهش بیماریها شده و نبود بیماریهای شاخص مانند «نکروز حاد کبدی پانکراس» (AHPND) نیز نشاندهنده اثربخشی مدیریت بهداشتی و کنترل علمی مزارع است.
مدیرکل شیلات سیستان و بلوچستان با اشاره به مزیت زیستمحیطی استان گفت: تولید میگو در آبهای پاک، فرصت رقابتی ارزشمندی برای حضور در بازارهای صادراتی داخلی و بینالمللی فراهم کرده است.
فاتحی جهانتیغ افزود: محصول نهایی با کیفیت بالا و سلامت محیطی قابل عرضه به بازارهای هدف است و این امر میتواند سهم استان و کشور را در تجارت آبزیان افزایش دهد.
وی درباره چشمانداز توسعه گفت: ظرفیت بالای اراضی مستعد ساحلی و امکان توسعه مجموعههای جدید پرورشی، زمینه تکمیل زنجیره ارزش و افزایش تولید میگو را فراهم کرده است.
وی تأکید کرد: استمرار روند تولید پایدار مستلزم حفظ پاکی سواحل، جلوگیری از ورود صنایع آلاینده، توسعه زیرساختهای پشتیبان، تأمین انرژی پایدار و حمایت از سرمایهگذاران است.
میگوی تولیدی سواحل مکران توان رقابت در بازارهای جهانی را دارد
به گفته کارشناسان شیلات و اقتصاد دریامحور، ترکیب رشد تولید، ارتقای مدیریت فنی و بهرهگیری از شرایط محیطی سالم میتواند سیستان و بلوچستان را به قطب ملی تکثیر و پرورش میگو تبدیل کند؛ این امر علاوه بر تأمین نیاز داخلی، زمینه صادرات پایدار و ارزآوری بیشتر برای کشور را فراهم میکند و نقش مهمی در توسعه اقتصادی و اشتغال ساحلی ایفا خواهد کرد.
صنعت میگو امروز فراتر از یک فعالیت تولیدی صرف به بخشی راهبردی از اقتصاد دریامحور تبدیل شده است؛ صنعتی که میتواند همزمان امنیت غذایی، اشتغال پایدار و ارزآوری را تقویت کند، تجربه سالهای اخیر نشان داده هر جا زیرساخت، مدیریت علمی و شرایط محیطی مناسب در کنار هم قرار گرفتهاند، این صنعت توان جهش داشته است.
میگوی تولیدی در سواحل مکران نیز نمونهای از بهرهگیری مناسب از ظرفیتهای طبیعی است؛ جایی که آب نسبتا پاک و شرایط اقلیمی مناسب، امکان تولید محصولی با کیفیت بالا را فراهم کرده است؛ این مزیت طبیعی اگر با برنامهریزی دقیق همراه شود، میتواند به یک برند ملی در حوزه آبزیپروری تبدیل شود.
کارشناسان بر این باورند توسعه پایدار این صنعت مستلزم حفظ تعادل میان رشد تولید و صیانت از محیطزیست است؛ صیانت از سواحل، جلوگیری از آلودگی صنعتی و استفاده از فناوریهای نوین مدیریت آب، شرط اساسی برای ماندگاری مزیت رقابتی میگوی سواحل جنوبی کشور بهشمار میآید.
از سوی دیگر، تکمیل زنجیره ارزش از تکثیر تا فرآوری و صادرات، میتواند سودآوری را افزایش داده و سهم بیشتری از ارزش افزوده را در داخل کشور نگه دارد؛ سرمایهگذاری در صنایع تبدیلی، بستهبندی استاندارد و توسعه بازارهای هدف، گام مکمل توسعه تولید خواهد بود.
فعالان اقتصادی تاکید دارند اگر نگاه ملی به ظرفیتهای سواحل مکران و صنعت میگو تقویت شود، این بخش میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی رشد اقتصادی در جنوب شرق کشور تبدیل شود؛ بخشی که علاوه بر تأمین نیاز داخلی، توان رقابت در بازارهای جهانی را نیز دارد و میتواند جایگاه ایران را در تجارت آبزیان ارتقا دهد.
منبع: ایرنا
